Opole: historia o tym jak Wrocław przeniesiono do Opola

Opole (niem. Oppeln). Posadzki z nazwami producentów w kamienicach z dawnego zaboru pruskiego należą do rzadkości (w przeciwieństwie do terenów dawnego zaboru austriackiego i w mniejszym stopniu rosyjskiego). Tutaj jednak natrafił się taki kafelek, układając moje usta w słowo "łał". Widać na nim sygnaturę: "Gebrüder Huber Breslau". Tym samym możemy jednoznacznie wskazać, że posadzka została wyprodukowana we Wrocławiu. Tym ciekawsze to znalezisko, iż w samym Wrocławiu na tego typu rzecz nigdy do tej pory nie natrafiłem (no może poza posadzką pochodzącą z Leśnicy, która obecnie stanowi dzielnicę Wrocławia). 

Więcej fotografii posadzek na jakie Klatkowiec natrafił podczas swoich podróży znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Poznań: skład spożywczy, czyli gwara poznańska w praktyce

Poznań (niem. Posen). Poznań swoją gwarę ma i każdy to wie. "U nos" nic nie jest takim prostym jak się wydaje, bo kromka jest skibką, a skibka jest kromką. Mikołaj bywa "u nos" gwiazdorem. Wiara, czy też wiaruchna  utożsamiana "jezd" z  ludźmi. Oto ciekawy przykład zastosowania owej gwary w praktyce - napis na ścianie głosi "skład spożywczy", czyli po prostu sklep spożywczy (obecnie słowo to generalnie nie jest zbyt często stosowane).

Kilka innych napisów na ścianach odnalezionych przez Klatkowca możecie zobaczyć tutaj.

Czytaj więcej »

Lublin: żółta klatka schodowa

Lublin. Dziwne było wnętrze tej kamienicy. Wchodząc spodziewałem się zupełnie czegoś innego, a tutaj okazało się, że klatka posiada półkręcone schody z bardzo ciekawym układem okien. Wyglądała ona raczej na klatkę w oficynie, jednakże tak nie było. Pewnym jest jedno - na zdjęciach tego typu wnętrza wychodzą obłędnie!

Więcej fotografii z Lublina znajdziecie tutaj. 

Czytaj więcej »

Poznań: dzielnica zamkowa od środka

Poznań (niem. Posen). Dzisiaj wpis specjalny - numer 300. W ramach podsumowania napiszę krótko: stronę do tej pory odwiedzano już ponad 33500 razy. Łącznie Klatkowiec pokazał Wam już 50 miast. Liczba fanów na profilu strony na FB przekroczyła już 1070 osób. Teraz przejdźmy jednak do konkretów. Dzisiaj na fotografii wnętrze jednego z budynków z dawnej dzielnicy zamkowej. Miejsce zdecydowanie mało znane, ale bardzo dobrze zachowane (w przeciwieństwie do mocno zniszczonych i przebudowanych wnętrz zamku cesarskiego). Sami zobaczcie!

Czytaj więcej »

Warszawa: klatka schodowa z piecem kaflowym

Warszawa. W tym wpisie wspominałem, że wyróżnikiem kamienic w stolicy są piece kaflowe umieszczane tuż przy wejściu z bramy na klatkę schodową. Oto kolejny taki przykład, a jest ich jeszcze co najmniej kilka. Okazuje się, że tuż za wejściem do klatki swoje pomieszczenie miał dozorca, który ogrzewając swoje 4 kąty przy okazji dogrzewał także klatkę schodową. Warto także zwrócić tutaj uwagę na dwie inne rzeczy - marmurowe stopnie, na których widać jeszcze ślady mocowania dywanów, a także widoczną w prawym rogu windę. Jak widać standard tych kamienic był dosyć wysoki. No i bym zapomniał - sami zobaczcie na posadzkę przy wejściu!

Czytaj więcej »

Inowrocław: przedwojenne ubezpieczenie od ognia

Inowrocław (niem. Hohensalza). Dzisiaj ciekawostka niewielkich rozmiarów, ale za to jak cenna. Znalezisko dokonane zostało na elewacji jednej z kamienic. Jest to przedwojenna, poniemiecka tabliczka świadcząca o ubezpieczeniu posiadłości od ognia. Napis na niej brzmi: "Bayer.Hypothek.u.Wechsel Bank in München. Feuer-Versicherung". Bank ten działał w Monachium od 1835 roku aż do 1998 roku. O polskim odpowiedniku tego typu oznakowania wspominałem tutaj.

Czytaj więcej »

Bytom: zielony piec i czarny kot

Bytom (niem. Beuthen). Czasami bywa podczas moich wędrówek po kraju, że mieszkańcy pokazują mi detale tkwiące w ich prywatnych mieszkaniach. Oto przed mymi oczami ukazał się piec - zielony z secesyjnymi kaflami. Nie jest on podobno w 100% oryginalny (został przebudowany i pomniejszony). Natomiast warto odnotować, że kafle na nim zamieszczone zostały przeniesione z tego większego pieca wcześniej znajdującego się właśnie w tym mieszkaniu. Pieca jak widać strzeże czarny kot, który przez cały czas bacznie mnie obserwował.

Czytaj więcej »

Toruń: półkręcone, żeliwne schody

Toruń (niem. Thorn). Żeliwnych konstrukcji schodów w toruńskich kamienicach jest sporo. Są one wykonane jednak najczęściej według jednego wzoru, a różnią się samym układem schodów. Te ze zdjęcia są jednak trochę inne - mają piękne zdobienia spodów stopnic, a także i podstopnic. Inne są także niż w pozostałych przypadkach tralki. Według mojej wiedzy takich schodów w całym Toruniu są zaledwie 3 sztuki. Warto również w przypadku tej klatki schodowej zwrócić uwagę na odtworzone malowidła na ścianach i ciekawy kształt okien.

Więcej fotografii z Torunia znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Leszno: mural - gra liczbowa Koziołki

Leszno (niem. Lissa). Historie pisane na ścianach bywają bardzo różne. W Lesznie odnalazłem stary mural stanowiący pozostałość po lokalnej grze liczbowej Koziołki z hasłem "Koziołki. To Nasza gra liczbowa". Pierwszy raz w tą grę można było zagrać już w latach 50-tych (podobno była to pierwsza lokalna inicjatywa tego typu w Polsce). Ostatnie losowanie odbyło się w pierwszej połowie lat 80-tych. Tym samym sami zobaczcie jak stary to musi być mural.  

Inne przykłady murali znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Bielsko-Biała: piękno tkwi w prostocie

Bielsko-Biała (niem. Bielitz-Biala). Uwielbiam takie wnętrza. Przepiękna czarno-biała posadzka, zdobiona balustrada, wszystko okraszone światłem dobiegającym z oddalonego o 3-4 piętra świetlika. Niby tak niewiele, może trochę to wszystko dotknięte upływem czasu, jednak piękno tkwi w prostocie.

Czytaj więcej »

Poznań: ślady przeszłości

Poznań (niem. Posen). Nie raz zastanawiam się przechadzając się po kamienicach, jak one mogły wyglądać w momencie ich wybudowania. Obecnie ściany są najczęściej wyrównane gipsem, pomalowane farbami olejnymi w ładne pastelowe kolory, okna są plastikowe - jest czysto, pięknie, cicho i schludnie. Czasami jednak ślady przeszłości nie dają za wygraną, tak jak w tym przypadku. Sami zobaczcie jakie cuda wychodzą spod kolejnych warstw farby olejnej w jednej z poznańskich bram. W ogóle bardzo zaskakujący jest tutaj dobór kolorów.

Czytaj więcej »

Gliwice: secesyjne kafle z makami

Gliwice (niem. Gleiwitz). Dzisiaj pora na kafle - piękne, secesyjne, z makami. Złapane zostały w Gliwicach. Ogólnie można by stwierdzić, że kamienice na Górnym Śląsku są bogate w tego typu detale. Zapewne nie jeden jeszcze z nich zagości na łamach Klatkowca.

Czytaj więcej »

Kielce: płytki na posadzce z Gwiazdą Dawida?

Kielce. Dzisiaj wpis trochę zagadkowy i niejednoznaczny. Przechadzając się po jednej z klatek schodowych moją uwagę zwróciły ciekawe stalowe schody. Zawędrowałem nimi na samą górę kamienicy, po czym schodząc do wyjścia nagle przyuważyłem dosyć ciekawą rzecz. Na podłodze pomiędzy piętrami wyłoniło się kilka płytek stanowiących uzupełnienie w posadzce z symbolem Gwiazdy Dawida. Czy rzeczywiście jest to pozostałość po Żydach w Kielcach - nie wiem. Pewne źródła mówią, że w Polsce istniała przed wojną firma produkująca kafle o nazwie Dziewulski i Lange z siedzibą w Opocznie, której logotypem była właśnie Gwiazda Dawida. Jednakże płytki te są opatrzone najczęściej znakiem DL, a dodatkowo posiadają kropkę w środku gwiazdy. Tutaj jednak nie mamy do czynienia z niczym podobnym. Zatem, czy jest to jednak pozostałość po którymś z pożydowskich budynków w Kielcach (bo widać wyraźnie, że były one przeniesione z innego miejsca)? Ja na to pytanie niestety nie odpowiem.

Inne wpisy związane z historią Żydów w Polsce znajdziecie tutaj. 

Czytaj więcej »

Łódź: niezwykły witraż świadczący o przemysłowej historii miasta

Łódź. Nieodłącznie z tym miastem kojarzy się przemysł. Wyraz tego można znaleźć nawet we wnętrzach kamienic. Na jednej z klatek schodowych natrafiłem na witraż z wizerunkiem fabryki. Podpis na witrażu został wykonany w języku niemieckim - Industrie=przemysł - co świadczy o wielokulturowości Łodzi (dla przypomnienia przed I wojną światową miasto leżało w zaborze rosyjskim). Przy okazji warto spojrzeć na bogactwo tutejszych kamienic, gdzie częstokroć schody były w całości wykonywane ze szlachetnych kamieni. Do tego wnętrza na łamach Klatkowca jeszcze powrócę.

Więcej fotografii z Łodzi znajdziecie tutaj.  

Czytaj więcej »

Toruń: Bromberger Strasse, czyli ulica Bydgoska jak za dawnych lat

Toruń (niem. Thorn). Znalezisko jakich mało w całej Polsce. Na jednym z domów z muru pruskiego do dzisiaj można zaobserwować napis wyrzeźbiony w belce z dawną nazwą ulicy tj. Bromberger Strasse (obecnie ulica Bydgoska). Warto także zwrócić uwagę na dawną tabliczkę z numerem budynku (również przedwojenną), a także na przepięknie zdobiony fragment belki stanowiący narożnik budynku. Czasami zastanawiam się, czy te przedwojenne oznaczenia budynków nie były bardziej estetyczne niż te obecne stosowane, a widoczne na zdjęciu...

Więcej fotografii z Torunia znajdziecie tutaj. 

Czytaj więcej »

Kielce: piec kaflowy z gryfami

Kielce. Dzisiaj pora na miasto nr 50 na liście odwiedzonych miejsc. Patrząc na poniższe zdjęcia pomyślicie sobie, iż Klatkowiec poszedł na łatwiznę i sfotografował piec w jakimś muzeum. Nic bardziej mylnego! Mieści się on w zwykłej kamienicy. Przy okazji w tym miejscu serdecznie dziękuję za umożliwienie wykonania fotografii. W jego boku widać m. in. mityczną postać gryfa, która to w detalach architektonicznych pojawia się co jakiś czas (kilka innych przykładów znajdziecie tutaj). Dla takich wnętrz zdecydowanie warto podróżować i poświęcać swój wolny czas.

 

Czytaj więcej »

Siedlce: mezuza - pamiątka po Żydach

Siedlce. Dzisiaj odwiedzimy na łamach Klatkowca kolejne, już 49 miasto. Przy drzwiach jednej z kamienic wypatrzyłem dziwnie złuszczającą się farbę. Po głębszej analizie okazało się, że jest to ślad po obecności Żydów w Siedlcach. Mezuza - bo o niej mowa - stanowi zwitek pergaminu z fragmentami Tory. Zamieszczano ją na framugach drzwi wejściowych do bożnic, czy też zwykłych mieszkań, po prawej stronie drzwi, najczęściej skosem. Ile tego typu pozostałości jest jeszcze na obszarze Polski prawdopodobnie nikt nie wie - są one jednak obecnie rzadkością.

Czytaj więcej »

Legnica: witraż nad drzwiami

Legnica (niem. Liegnitz). Nawet odkrycie tak małej rzeczy potrafi czasami Klatkowca ucieszyć. Ten secesyjny witraż znajduje się tuż nad drzwiami wejściowymi do jednej z kamienic. Niby to nic wielkiego, ale rzadko się tego typu rzeczy zachowują (o jednym z przykładów z Torunia wspominałem tutaj).

Czytaj więcej »

Szczecin: malowidło z żaglówkami

Szczecin (niem. Stettin). Podczas ostatniej wyprawy w końcu udało mi się dostać w to miejsce. Tuż po wejściu na klatkę schodową na bocznej ścianie można zobaczyć bardzo ciekawe malowidło. Jest ono tematycznie związane z rejonem w jakim się znajduje Szczecin. W górnej części widać obraz ukazujący żaglówki pływające po akwenie wodnym - można wysnuć przypuszczenie, że chodzi o Zalew Szczeciński. Lubię takie regionalne nawiązania w architekturze kamienic.

Więcej zdjęć ze Szczecina znajdziecie tutaj. 

Czytaj więcej »

Wrocław: putta i jaskółki na piedestale, czyli malowidło na suficie w kamienicy

Wrocław (niem. Breslau). Tym razem wrocławskie kamienice oglądałem wspólnie z przewodniczką, bez której zapewne do tego miejsca tak szybko bym nie dotarł, za co jej serdecznie dziękuję! Na zdjęciu widoczne jest malowidło na suficie jednej z klatek schodowych. Występują tutaj dosyć popularne motywy: putta oraz jaskółki na niebie. Fajnie, że takie malowidła przetrwały po dzień dzisiejszy. O gustach z tamtych lat jednak lepiej nie będę dyskutował ;)

Czytaj więcej »

Opole: zabytkowa winda typu paternoster z firmy Carl Flohr

Opole (niem. Oppeln). Dzisiaj na łamach Klatkowca wyjątkowo smakowity kąsek. Podczas ostatniej wycieczki do Opola udało się odnaleźć windę typu paternoster lub paciorkową. Co w niej takiego unikalnego? Kabiny windy są w tej konstrukcji w ciągłym ruchu - wsiadanie odbywa się również w ruchu. Same kabiny nie mają więc żadnego zamknięcia, czy przycisków, które je przywołują, stąd widoczna przy windzie karteczka z napisem: "Winda się nie zatrzymuje. Nie naciskać przycisku". Winda pochodzi z fabryki Carl Flohr z Berlina, o której już na łamach Klatkowca wspominałem. Mechanizm windy został wyprodukowany w 1932 roku. Łącznie na obszarze obecnej Polski było 7 tego typu urządzeń, obecnie czynnych jest podobno 5 i wszystkie znajdują się na obszarze dawnego zaboru pruskiego.

Czytaj więcej »

Bydgoszcz: miasto z zamkiem

Bydgoszcz (niem. Bromberg). Powiadają, że Bydgoszcz, to nudne i szare miasto. Otóż nie! Jak widać mają tutaj nawet swój zamek - co prawda tylko jako malowidło w jednej z klatek schodowych, ale lepsze to niż nic. Kamienice tutaj na prawdę kryją dziesiątki ciekawostek i Klatkowiec uwielbia tutaj wracać!

Więcej fotografii z Bydgoszczy znajdziecie tutaj.   

Czytaj więcej »

Nowa Sól: przedwojenna witryna sklepowa

Nowa Sól (niem. Neusalz an der Oder). Tego typu witryn sklepowych pochodzących sprzed wojny jest jeszcze w Polsce sporo. Częstokroć przechodzimy obok nich praktycznie obojętnie. Nawet jak znikają z krajobrazu miejskiego mało kto na to zwraca uwagę. A czy nie ładniej jest tak, niż wielkie okno z PCV w całości zaklejone kolorową folią?

Czytaj więcej »

Szczecin: ozdobnych posadzek czar

Szczecin (niem. Stettin). W wędrówkach po kamienicach za pośrednictwem Klatkowca trochę po macoszemu traktowany był temat posadzek. Warto jednak im się co jakiś czas przyjrzeć z bliska. Oto jeden z ładniejszych przykładów znaleziony w Szczecinie.

Więcej zdjęć ze Szczecina znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Kleszczewo: przedwojenna oberża

Kleszczewo. Dzisiaj zajrzymy do niewielkiej miejscowości położonej tuż pod Poznaniem. Miejscowość liczy około 500 mieszkańców i stanowi siedzibę gminy. W jej centrum do dzisiaj stoi dawny budynek oberży, o czym świadczy widoczny jeszcze napis.

Czytaj więcej »

Bytom: trójkątna klatka schodowa

Bytom (niem. Beuthen). Tak jak kwadratowych klatek schodowych w polskich kamienicach jest sporo, tak okrągłych, czy też półokrągłych jest o wiele mniej. Trójkątne klatki są jednak zupełnym unikatem. Jest ich zaledwie kilka w całej Polsce m. in. w Warszawie, Poznaniu, Bielsku-Białej, Nowej Soli czy Wrocławiu. Poniżej, na udowodnienie Wam, że takie klatki istnieją - przykład z Bytomia.

Czytaj więcej »

Kraków: na Kazimierzu

Kraków. Czasami warto zerwać się rano z łóżeczka i powędrować po mieście. Uwielbiam tą lekką poranną mgiełkę. W Krakowie jednak nie do końca ona jest mgiełką, ale mniejsza z tym ;) Typowym w Krakowie jest wchodzenie do mieszkań z wewnętrznych balkonów - klatka schodowa służy jedynie jako wyjście na taki balkon.

Czytaj więcej »

Kwidzyn: książeczka PKO

Kwidzyn (niem. Marienwerder). Uwielbiam tego typu stare reklamy. Kto z Was takich książeczek nie pamięta? Najbardziej jednak w tym muralu urzekł mnie pojazd tam przedstawiony - odrobina Ameryki w Polsce.

Czytaj więcej »

Gdańsk: ściany swój głos mają!

Gdańsk (niem. Danzig). Przechadzając się po Wrzeszczu na jednym z opuszczonych budynków wyłonił się zza płotu napis: "Czy ten dom burzą, bo się wali? Nie! On się wali, żeby można go było zburzyć. Był sobie Wrzeszcz". Strasznie życiowe to słowa, w szczególności, gdy tego typu zabytkowe budynki się wyburza, by w ich miejsce deweloperzy mogli wybudować kolejne plastikowe, klockowate bloki.  

Więcej fotografii z Gdańska znajdziecie klikając tutaj.

Czytaj więcej »

Gliwice: sówki trzy, czyli bądź mądry i pisz wiersze

Gliwice (niem. Gleiwitz). Symbol sowy jest często spotykany na elewacjach kamienic - wszak symbolizuje mądrość. Tutaj natomiast sówki są aż trzy - bo mądrości nigdy za wiele! Zatem jak mawiają "bądź mądry i pisz wiersze"- bo jak nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o brak mądrości.

Czytaj więcej »

Toruń: kamienica z windą

Toruń (niem. Thorn). Czynnej przedwojennej windy w toruńskich kamienicach do tej pory nie odnalazłem. Natrafiłem jednak na pozostałość wejścia do windy już zdemontowanej. Nad drzwiami widać niewielką tabliczkę. Po przyjrzeniu się widać na niej napis "In fahrt" oznaczający ruch windy. Prawdopodobnie napis był podświetlany od środka. Nie ma zatem wątpliwości, że winda na tej klatce przed wojną była.

Inne przykłady wind z kamienic znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Pszczyna: wybudowano w 1904

Pszczyna (niem. Pless). Głównym założeniem wizyty w Pszczynie było oczywiście odwiedzenie zamku (dodam tylko, że jest niewiarygodnie piękny!). Jednakże udało się także poświęcić chwilkę czasu na spacer  po innych zakątkach miasta. Na jednej z kamienic natrafiłem na usilną próbę zlikwidowania poniemieckich śladów (przynajmniej tak mi się wydaje). Widać do dzisiaj, że widniał  tam napis "Erbaut im Jahre" (wybudowano w roku). W całości pozostała jedynie data wybudowania kamienicy - 1904.

Czytaj więcej »

Poznań: świetlik w kamienicy

Poznań (niem. Posen). Przeszukując swoje zbiory dzisiaj natrafiłem na takie oto zdjęcie wewnętrznej studni w jednej z kamienic. Ciekawym jest fakt, że cała studnia została przykryta potężnym świetlikiem. Oświetlone okna, wychodzą na klatkę schodową. Klatkowiec zdecydowanie uwielbia to miejsce!

Więcej fotografii z Poznania znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Włocławek: czarne chmury

Włocławek. W tym mieście zdecydowanie widać, że powstawało za czasów zaboru rosyjskiego. Wystarczy popatrzeć chociażby na specyficzne balkony z żeliwnymi balustradami i ich mocowanie do ściany budynku, czy chociażby na okna dzielone na trzy części z górną uchylaną. Takich rzeczy nie uświadczy się w zaborze pruskim.

Czytaj więcej »

Tczew: fryzjer damski, czy męski?

Tczew (niem. Dirschau). Tak to bywa, że czasami nie można się zdecydować - bo raz to fryzjer męski, a raz to fryzjer damski. Taki lokalny folklor ;)

Czytaj więcej »

Wrocław: przedwojenna winda z wytwórni Carl Flohr Berlin

Wrocław (niem. Breslau). Zachowanych do dzisiaj wind w tym mieście nie ma za wiele. Tym bardziej uciszyłem się z takiego znaleziska. Jak widać zachowała się także oryginalna tabliczka. Swoją drogą jak wielką wagę przywiązywano kiedyś do estetyki takich tabliczek (po słowie winda jest nawet postawiony wykrzyknik). Widać z niej, że winda wyprodukowana była w fabryce Carl Flohr w Berlinie. Dopuszczony był przewóz 3 osób. Co ciekawe wiele wskazuje na to, że oryginalna klatka nadal tkwi w szybie windowym. Może kiedyś doczekamy się czasów, że zostanie uruchomiona.

Więcej wpisów z Wrocławia znajdziecie tutaj. 

Czytaj więcej »

Zgorzelec: miasto witraży - cz. 3 - secesyjny witraż z twarzą kobiety

Zgorzelec (niem. Görlitz). Rzecz to niebywała! Nad drzwiami wejściowymi w Zgorzelcu odnalazłem oryginalny secesyjny witraż wykonany w metodzie szkła trawionego z twarzą kobiety. Jak dla mnie jest to prawdziwy unikat. Istne cudo nad cuda! Zgorzelec to na prawdę miasto witraży.

Więcej wpisów o Zgorzelcu znajdziecie tutaj.

Czytaj więcej »

Łódź: podwórko z zielonym trampkiem

Łódź. To podwórko jest jednym z moich ulubionych w Łodzi. Do tego ten zielony trampek w wersji kombi. Mniami :)

Czytaj więcej »