Zielona Góra (niem. Grünberg in Schlesien). Jeden z przykładów uratowania śladów dawnej przeszłości miasta - czyli poniemieckiej reklamy. Brawo za odwagę!
Toruń (niem. Thorn). Kolejny przykład renowacji przedwojennej reklamy - tym razem w języku niemieckim stanowiącym reklamę piekarni (niem. Bäckerei). Przed remontem kamienicy fragment reklamy od strony ul. Mickiewicza był ledwo widoczny i częściowo zamalowany. Podczas remontu - reklamę odsłonięto i poddano renowacji. Sami zobaczcie jaki piękny efekt osiągnięto! Raz jeszcze - BRAWA! - dla Torunia i wszystkich zaangażowanych w tego typu działania osób. Oby inne miasta podążały podobnym tropem i oby konserwatorzy zobaczyli, że warto takie działania podejmować!
Stan po renowacji w 2019 roku
Toruń (niem. Thorn). Tak to powinno wyglądać! Pod kątem renowacji starych reklam zdecydowanie Toruń wiedzie prym! To duża zasługa tutejszego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Pierwsze renowacje były wykonywane około 2013 roku. Kolejne reklamy są nadal sukcesywnie przywracane - i nikt się ich nie wstydzi! Oto przykład renowacji przeprowadzonej w 2016 roku będącej reklamą zakładu malarskiego Franciszka Guzickiego. Oby kolejne miasta w Polsce szły tym tropem, tak jak ostatnio dzieje się m. in. w Krakowie, czy we Wrocławiu. Historię należy upamiętniać i pokazywać - a nie ukrywać i zmieniać, a tego typu reklamy mogą tworzyć specyficzny klimat dawnego miasta!
Stan ok. 2015 roku
Malbork (niem. Marienburg). Wczoraj we wpisie wspominałem o oznaczaniu kierunku dojścia na starych reklamach poprzez rysowanie rączki. Tu jest tego idealny przykład - choć trochę przeze mnie podciągnięty w programie graficznym, by lepiej było to czytelne. "Zum restaurant", czyli "Do restauracji" - i rączka w prawo :) Swoją drogą to ostatnio modny kierunek wycieczek ;)
Poznań (niem. Posen). Kolejny wpis o starych reklamach w stolicy Wielkopolski. Dzisiaj rzecz całkowicie zapomniana i trudna do odnalezienia. Była sobie kiedyś brama przejazdowa. Przejazd jednak zamurowano wiele lat temu. Pozostał jednak fragment napisu zdobiący niegdyś bramę. Widoczne są jeszcze napisy w języku niemieckim - reklama była przemalowana, bo widoczne są rożne warstwy. Na dole jest napis Zur Ti... (być może Zur Tischlerei, czyli do stolarni). Widać także fragment rączki wskazującej kierunek - bardzo charakterystyczny motyw starych reklam, który widać chociażby na tej reklamie z Włocławka.
Poznań (niem. Posen). W poprzednim wpisie pokazałem Wam jedną z reklam odkrytą podczas remontu kamienicy (link). Tamta reklama była wykonana w języku polskim. W przypadku kolejnego remontu kamienicy - dla odmiany odkryto napis w języku niemieckim. Przypuszczalnie był to sklep z towarami kolonialnymi (niem. kolonialwaren) lub sklep mięsny (niem. wurstwaren). Widać także, że nad remontem elewacji czuwał konserwator, bo widoczne są próby farb. Tak jak i w poprzednim przypadku - napis był widoczny tylko podczas remontu tej łazarskiej kamienicy, a po nim - został ukryty pod kolejnymi warstwami farby. No i jeszcze jedna ciekawostka - większości z Was przedwojenne reklamy kojarzą się z kolorem czerni i bieli, a w rzeczywistości bywały one o wiele bardziej kolorowe i krzykliwe - tu biały napis był wykonany na granatowym tle.
Poznań (niem. Posen). Wielkopolska Hurtownia Skór i Przyborów. Taki to napis pojawił się podczas remontu jednej z kamienic. Z piękną, nietuzinkową czcionką. Po jednej ze stron wejścia - jego stan był całkiem dobry, po drugiej mniej. Tu rodzi się pytanie - zachowywać takie artefakty, czy jednak się ich pozbywać? Co o tym sądzicie?
PS. Napis oczywiście został zamalowany po zakończeniu remontu kamienicy.
Chocianów (niem. Kotzenau). Pozostałość po dawnym sklepie mięsnym - w sumie to tylko kilka płytek, ale jak cennych. Pozostał m. in. ślad po importerze płytek (bo raczej nie był to producent). Właściciel zajmował się także wyrobem kafli. Sygnowana płyta pochodzi prawdopodobnie z okresu pomiędzy 1906 (kiedy Paul Schömann przejął zakład Juliusa Fleischera) a ok. 1914 rokiem, kiedy zmieniła się siedziba firmy w Legnicy (niem. Liegnitz) z Mittelstraße 69 (pol. ul. Środkowa) na Neue Goldberger Straße 34 (pol. Złotoryjska). Więcej o zakładzie możecie przeczytać tutaj.
Luboń. Fabryka Marmelady i Cukierków - tak - u mnie w domu starsze pokolenie jeszcze tak mówiło - "dam ci mamelady" (zamiast marmolady). U Was też się tak w domu mawiało?
Oborniki Wielkopolskie (niem. Obornik). Takie emaliowane przedwojenne tabliczki, to już rzadkość. Tym razem: Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych w Poznaniu. Ubezpieczono od ognia.
